ЧӨТГӨРТЭЙ НОЦОЛДСОН НЬ

[{"id":"217db58a-acbe-4df0-9b70-3e4dea01ebe4","type":"paragraph","text":"Нэг удаа оройтож яваад айл бараадан хонохоор буутал Лувсандаш гуайнх таарчээ.\n\nГэрт гаднын өөр хүн байсангүй. Оройн хоол, цайны дараа би хүмүүсийн ярьдгийг санаж, өвгөнөөс асуув.\n\n— Лувсандаш гуай, таныг залуудаа чөтгөртэй ноцолдсон гэдэг үнэн үү?\n\nӨвгөн над руу харснаа үл ялиг инээмсэглэв.\n\n— Чи яах нь вэ? Өөрөө чөтгөртэй ноцолдох гээ юу?\n\n— Үгүй ээ. Зүгээр л хаана, хэзээ, юу болсныг тань сонсох гэсэн юм.\n\nЛувсандаш гуай хэсэг чимээгүй сууснаа:\n\n— Нээрээ шүү. Би залуудаа нэг муухай юмтай ноцолдож байсан юм, — гээд түүхээ эхлүүлэв.\n\nТэр үед би хорин хэдхэн настай, ид бяртай залуу байлаа. Хэрэв барилдвал бөх ч болж мэднэ гэж өөртөө итгэдэг байсан үе.\n\nНэг өдөр нутгаасаа гарч, Их Хүрээ орохоор мордов. Хүрээ гэдэг ойрхон газар биш. Хэдэн өдөр мориор шогшуулж байж хүрдэг урт зам.\n\nНутгаасаа нэлээд холдож, хүн мал цөөн таарах газар орж явтал замын яг голд нэг том могой хөндлөн хэвтэж байв.\n\nЗам дээр могой хөндөлдөхийг муу ёр гэдэг.\n\nБи ч үүнийг мэдэх тул мориныхоо амыг татаж зогсоод, өөрөө холдож өгөхийг нь хүлээлээ. Гэтэл өнөөх могой огт хөдөлсөнгүй.\n\n“Үхчихсэн юм биш биз?” гэж бодоод сайн ажиглав.\n\nАмьд байлаа.\n\nГэвч явах ч үгүй, зам тавьж өгөх ч үгүй. Яг л намайг өнгөрүүлэхгүй гэсэн мэт хөндөлсөн хэвээр.\n\nТэгэхэд нь миний уур хүрэв.\n\nУг нь би гэлэн сахилтай, амьтны амь таслах ёсгүй хүн. Гэхдээ тэр агшинд сахил санваар ч бодогдсонгүй.\n\nМориноосоо бууж, могой руу ойртлоо.\n\nНамайг дэргэд нь очиход ч хөдөлсөнгүй.\n\nБи хулсан ташуураа далайж байгаад нурууных нь голоор хүчтэй цохив.\n\nМогой биеэ атируулсан боловч үхсэнгүй.\n\nДахин цохилоо.\n\nБас дахин.\n\nХэд хэдэн удаа нүдсэний эцэст биеийг нь голоор нь тасалж орхив.\n\nТэр мөчид л хийсэн үйлдээ сэжиг төрж, дотор нэг л эвгүй болсон. Гэхдээ аль хэдийн оройтсон байлаа.\n\nБи мориндоо мордож, цааш явсан.\n\nИх Хүрээнд хүрч, зорьсон ажлаа бүтээгээд хэд хоногийн дараа нутаг буцахаар хөдөллөө.\n\nБуцах замдаа өнөөх могой алсан газрын ойролцоо ирэв.\n\nӨдөр байсан. Нар гарчихсан, зам тодхон харагдана. Шөнө оройн харанхуй биш болохоор айх зүйл огт санагдсангүй.\n\nЗамын хойд талд нэг хүн сууж байхыг холоос харсан ч нэг их анзаарсангүй. Хөдөөгийн замд аяны хүн таарах нь ердийн хэрэг.\n\nГэтэл удалгүй өнөөх хүн босож, зам хөндлөн гарах мэт над руу чиглэн алхав.\n\nОйртоод ирэхэд нь эмэгтэй хүн болохыг харав.\n\n“Энэ эзгүй газар ганцаараа явган явж байдаг ямар учиртай хүүхэн юм бол?” гэж бодож амжаагүй байтал тэр хэдийн морины минь дэргэд хүрээд ирчихсэн байлаа.\n\nТэгээд би нүүр, биеийг нь сайн харсан.\n\nТэр ердийн хүн биш байв.\n\nТолгойнхоо зөвхөн нэг талдаа үстэй.\n\nБие нь хүртэл бүтэн бус, яг тал хүн шиг.\n\nНөгөө тал нь байсан ч үгүй мэт нэг л гаж харагдана.\n\nТүүнийг харсан даруйд нуруугаар хүйт дааж, мориныхоо амыг эргүүлэн зугтахыг оролдов.\n\nГэвч амжсангүй.\n\nӨнөөх зүйл гараа сунгаж, намайг мориноос минь шууд шүүрэн авч газар шидчихэв.\n\nБи хүчтэй унасан ч тэр дороо өндийн бослоо.\n\nБосож амжаагүй шахам байхад өнөөх чинь намайг бариад авсан.\n\nТэгээд бид хоёр ноцолдож эхлэв.\n\nБи залуу, бяртай хүн байсан. Энгийн хүн байсан бол газарт ганц хүчтэй дараад л хөдөлгөхгүй байлгаж чадах байлаа.\n\nГэтэл энэ зүйлийн хүч хүнийхээс өөр.\n\nНэг мөчид би түүнийг дороо хийж байснаа дараагийн мөчид өөрөө доор нь орчихно.\n\nБид хоёр газар дээр өнхөрч, дээр доороо орон удаан ноцолдов.\n\nХэр удаан өнгөрснийг хэлж чадахгүй.\n\nГар хөл минь суларч, амьсгаа давхцан, хамаг хүч барагдаж эхлэв.\n\nХарин өнөөх зүйл ядрах шинжгүй.\n\nНамайг улам хүчтэй дарж байлаа.\n\nБие минь дийлдэх гэж буйг мэдэрсэн.\n\n“Энд л үхэх нь дээ” гэсэн бодол хүртэл орж ирэв.\n\nТэр үед гэнэт манай хошууны сахиус санаанд орлоо.\n\nМанай нутаг Хүрээ Гомбо сахиустай байв.\n\nБи үлдсэн бүх хүчээрээ:\n\n— Гомбо сахиус минь, намайг авраач! — гэж хашхирлаа.\n\nТэр үгийг хэлмэгц бие дотор хаанаас гарсныг мэдэхгүй хүч орж ирэв.\n\nДөнгөж сая гараа ч хөдөлгөж чадахгүй шахам байсан би өнөөх зүйлийг түлхэн, доороо хийж чадлаа.\n\nТэр ч бас гэнэт хүчгүй болсон мэт хөдөлж чадахаа болив.\n\nБи дахин:\n\n— Гомбо сахиус минь, намайг авраач! — хэмээн залбирлаа.\n\nТэгтэл…\n\nБүх юм гэнэт нам гүм болов.\n\nБи газар ганцаараа сууж байлаа.\n\nАмьсгаа минь задгайран, зүрх цээжнээс гарах шахам хүчтэй цохилно.\n\nХарин сая надтай ноцолдож байсан тэр зүйл хаана ч байсангүй.\n\nБи доошоо харлаа.\n\nМиний өмнө эмэгтэй хүний хуучирч өгөрсөн, уранхай дээл хэвтэж байв.\n\nТүүний хажууд…\n\nМиний Хүрээ явахдаа таслан хаясан өнөөх могойн хоёр хэсэг болсон хүүр байлаа.\n\nӨөр юу ч байсангүй.\n\nХүн ч үгүй.\n\nХөлийн мөр ч үгүй.\n\nДөнгөж сая намайг мориноос шүүрэн буулгаж, газар дарж байсан тэр тал биетэй эмэгтэйн оронд уранхай дээл, могойн тасархай хүүр хоёр л үлджээ.\n\nБи хажуу тийшээ харав.\n\nМиний морь холдоогүй, юу ч болоогүй мэт тайван өвс идэж зогсоно.\n\nБосох гэсэн боловч хөл даахгүй байлаа.\n\nХэдэн удаа оролдож байж өндийн босоод, хувцасныхаа шороо тоосыг сэгсрэв. Морь руугаа алхаж очиход хэдхэн алхам хүртэл үнэхээр хол санагдаж байлаа.\n\nМориныхоо жолоог атгасан ч мордох хүч хүрсэнгүй.\n\nАрай гэж дөрөөнд хөлөө хийж, эмээл дээр гарлаа.\n\nХамаг биеийн тамир шавхагдсан байв.\n\nЯг л олон хүн нийлж намайг зодож нүдсэн юм шиг яс үе бүр өвдөж байлаа.\n\nБи хэд хоног явж, арай гэж гэртээ хүрсэн.\n\nГэрийнхэн намайг хараад танихын аргагүй болсон гэдэг.\n\nЦарай зүс цайж, бие сулран, ганцаараа явж ч чадахгүй шахам байлаа.\n\nНадад гүрэм, дором уншуулж, олон хоног асарч байж арайхийн сэхээ оров.\n\nГэхдээ бие минь сэргэсний дараа ч урьдын хүч эргэж ирсэнгүй.\n\nӨмнө нь барилдвал бөх болчихмоор санагддаг байсан хүн чинь морь уургалах тэнхээгүй болсон.\n\nЦарай минь зэвхий цагаан хэвээр.\n\nИнгэж хэдэн жил явсан.\n\nЦаг хугацаа өнгөрөх тусам бие бага багаар дээрдсэн ч барилдах чадал дахин хэзээ ч эргэж ирээгүй.\n\nТэр нэг удаагийн ноцолдоон миний залуу насны бүх хүчийг авч одсон юм.\n\nЛувсандаш гуай яриагаа дуусгаад хэсэг чимээгүй сууснаа:\n\n— Ингэж л би нэг удаа чөтгөртэй ноцолдсон доо. Гэхдээ үнэхээр чөтгөр байсан уу, эсвэл лус савдаг байсан уу гэдгийг мэдэхгүй. Могойг лусын амьтан гэдэг. Би тэр могойг алснаараа ямар нэг хилэн хөдөлгөсөн ч байж мэднэ. Одоо бол дахиж тийм юмтай бүү тааралдуулаасай гэж залбирч явдаг. Хүрээ орох хэрэг гарсан ч тэр газраар хэзээ ч ойртдоггүй. Заавал холуур тойрдог. Одоо хүртэл тэр хавийг бодохоор нэг л зэвүү хүрээд байдаг юм, — гэв.\n\nТүүнээс хойш өвгөн юу ч хэлсэнгүй.\n\nХарин би тэр шөнө зам хөндөлдөн хөдөлгөөнгүй хэвтэх могойг харвал хэчнээн яарсан ч хүлээж байгаад өөрөө холдохыг нь үзнэ гэж дотроо шийдсэн юм.\n\nЭх сурвалжийн тайлбар\n\nЭнэ нь “Чөтгөртэй ноцолдсон нь” нэртэй Монгол хууч ярианы үйл явдлыг орчин үеийн уншигчдад ойлгомжтой байдлаар шинэчлэн найруулсан хувилбар. Эх ярианд Лувсандашийн могой алсан явдал, тал биетэй эмэгтэйтэй ноцолдсон нь, Гомбо сахиусаа дуудсан мөч, хүч тамираа олон жилээр алдсан үр дагавар багтдаг. Үндсэн үйл явдал болон төгсгөлийг өөрчлөөгүй."},{"id":"2edaa7ff-a727-4d6d-9ea2-a583e2444939","type":"image","url":"https://urboiouficsi3k76.public.blob.vercel-storage.com/story-media/1786029595989-image_2026-08-06_231955972-7fNYbxoybsRKf4MT1bUKpj278EvlQN.png","alt":"","caption":"","size":"wide"},{"id":"e07dbe9e-a0bc-42a6-af33-49dcfd0f4c88","type":"paragraph","text":""}]